Wetenschappers kijken onder meer naar een stof met de ingewikkelde naam trimethylamine-N-oxide, of TMAO. Deze stof ontstaat wanneer darmbacteriën bepaalde bestanddelen uit vlees afbreken. TMAO wordt al langer in verband gebracht met hart- en vaatziekten en lijkt ook invloed te hebben op ontstekingsprocessen in het lichaam.
Chronische, lichte ontstekingen worden gezien als een factor bij het ontstaan van neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer. Daarnaast bevatten veel bewerkte vleesproducten veel zout en verzadigd vet. Een hoge zoutinname kan de bloeddruk verhogen, en een hoge bloeddruk is weer een bekende risicofactor voor schade aan kleine bloedvaten in de hersenen.
Ook heemijzer, dat vooral in rood vlees zit, wordt onderzocht. In grote hoeveelheden kan dit bijdragen aan de vorming van schadelijke stoffen in de darmen, wat mogelijk indirect effect heeft op de algehele gezondheid en ontstekingsreacties.
Het draait om het totaalplaatje
Niemand krijgt dementie door één plakje ham. Het gaat om patronen over jaren. Dagelijks bewerkt vlees, weinig groente, weinig beweging en veel stress samen vormen een heel ander risicoprofiel dan een gevarieerd voedingspatroon met af en toe vlees.
De onderzoekers zagen namelijk ook iets positiefs: mensen die bewerkt vlees regelmatig vervingen door andere eiwitbronnen deden het beter. Noten, peulvruchten, vis en gevogelte werden genoemd als alternatieven die samenhingen met een lager risico op dementie.
Wat kun je dan wél eten?
Dat betekent niet dat iedereen direct volledig vegetarisch moet worden, al kan dat voor sommigen een goede keuze zijn. Het gaat vooral om minderen en variëren. Denk aan een weekmenu waarin vlees niet elke dag de hoofdrol speelt.
Peulvruchten zoals linzen, kikkererwten en bonen zijn rijk aan vezels en plantaardige eiwitten. Noten leveren gezonde vetten die gunstig zijn voor hart en bloedvaten. Vis, vooral vette vis zoals zalm of makreel, bevat omega-3-vetzuren die in verband worden gebracht met hersengezondheid. Ook kip wordt over het algemeen als een gunstiger keuze gezien dan bewerkt rood vlees.
