In juni 1995 stond Bonnie Owens backstage in Bakersfield terwijl Buck Owens en Merle Haggard zich voorbereidden om voor het eerst in vijfentwintig jaar weer samen op te treden. Voor de aanwezige journalisten leek het bijna vanzelfsprekend om de ontmoeting te presenteren als een verhaal over een oude rivaliteit. Buck en Merle waren inmiddels twee monumentale namen binnen de Bakersfield Sound, en een gezamenlijke avond bood alle ingrediënten om oude spanningen opnieuw onder de aandacht te brengen.
Maar tussen die twee beroemde mannen stond iemand die hun gezamenlijke geschiedenis vanuit een heel ander perspectief kende. Bonnie Owens was ooit met Buck getrouwd geweest en later met Merle. In 1995 maakte ze nog steeds deel uit van Merles muzikale omgeving. Samen hielpen ze het idee van een grote, voortdurende vete te relativeren.
Voor Bonnie was het verhaal immers veel ingewikkelder dan een eenvoudige tegenstelling tussen twee countrysterren. Haar plaats tussen Buck Owens en Merle Haggard was ontstaan lang voordat een van beiden als icoon werd beschouwd en voordat de naam Bakersfield synoniem werd met een herkenbare muzikale stroming.
Een tiener achter de microfoon
Bonnie Campbell ontmoette Buck Owens in Arizona toen ze nog een tiener was. Beiden kwamen uit gezinnen die vanuit de zuidelijke vlakten naar het westen waren getrokken. Muziek was in die periode niet alleen een artistieke ambitie. Voor jonge artiesten zoals Buck en Bonnie was optreden ook gewoon werk: iets wat plaatsvond tussen andere verplichtingen en banen door.
Ze traden samen op in en rond Mesa en waren te horen op radiostation KTYL. Het waren de jaren waarin hun muzikale identiteit nog niet verbonden was aan grote platenmaatschappijen, nationale tournees of een specifieke stroming. De basis bestond uit lokale radio, optredens en de praktische noodzaak om kansen te benutten wanneer die zich voordeden.
In 1948 trouwden ze. Buck was achttien jaar oud en Bonnie was niet veel ouder. Hun zoons Buddy Alan en Michael werden geboren terwijl het jonge echtpaar nog bezig was een volwassen bestaan op te bouwen uit kleine banen, lokale podia en muziek.
De verhuizing naar Bakersfield
In 1951 verhuisde het gezin naar Bakersfield. De stad bood een omgeving waarin harde countrymuziek een publiek kon vinden. Landbouwarbeid, werk in de olie-industrie en migratie vanuit onder meer Oklahoma, Texas en Arkansas hadden een gemeenschap gevormd waarin deze muziek aansloot bij de ervaringen en smaak van veel inwoners.
De clubs waren daarbij belangrijk. Muzikanten moesten er niet alleen mooi spelen, maar vooral hoorbaar blijven in rumoerige ruimtes waar mensen praatten, dronken en dansten. Het geluid moest rechtstreeks en krachtig genoeg zijn om een zaal te bereiken. Elektrische gitaren werden daardoor helder en nadrukkelijk ingezet.
De verhuizing naar Bakersfield betekende echter niet dat het huwelijk van Buck en Bonnie stabieler werd. In 1953 gingen ze uit elkaar. Hun scheiding vond plaats voordat Buck zijn reeks successen bij Capitol behaalde en voordat de naam Bakersfield algemeen werd gebruikt om een afzonderlijke muzikale stijl te beschrijven.
Bonnie bleef voor de kinderen zorgen
Na de scheiding bleven de twee jongens bij Bonnie. Ze werkte als cocktailserveerster om in het levensonderhoud te voorzien, maar stopte niet met zingen. Juist deze periode kan gemakkelijk uit beeld verdwijnen wanneer de geschiedenis van Bakersfield voornamelijk wordt verteld aan de hand van de mannen die later grote sterren werden.
Bucks carrière begon steeds duidelijker vooruit te wijzen naar grotere successen. Hij werkte aan opnames, radio-optredens en zijn reputatie in de honky-tonks. Bonnie moest haar tijd ondertussen verdelen tussen betaald werk, haar kinderen en de muziek waarvoor ze ruimte probeerde te blijven maken.
Dat betekende niet dat ze aan de zijlijn van de lokale muziekscene terechtkwam. In 1953 verscheen haar eerste plaat, een uitvoering van “A Dear John Letter” met Fuzzy Owen, op het label Mar-Vel. Daarna volgden andere uitgaven op kleine labels, waaronder werk voor Tally Records, de lokale platenmaatschappij die was opgericht door Lewis Talley en Fuzzy Owen.
Die opnames zijn belangrijk om Bonnie’s positie in de geschiedenis van Bakersfield te begrijpen. Ze was niet uitsluitend de voormalige vrouw van een artiest die later beroemd werd. Ze maakte zelf deel uit van de muzikale gemeenschap waaruit de Bakersfield Sound zich ontwikkelde.
Haar stem had een duidelijke, stevige kwaliteit zonder hard te worden. Dat paste bij liedjes waarin genegenheid en teleurstelling naast elkaar konden bestaan. Haar zang kon emotie overbrengen zonder dat die overdreven hoefde te worden aangezet.
De opnames leverden echter niet automatisch voldoende geld of promotie op om haar andere verantwoordelijkheden overbodig te maken. Muziek bleef verweven met werk en gezinsleven. Tegelijkertijd hield die voortdurende aanwezigheid in de lokale scene haar dicht bij de muzikanten die daar aan hun eigen loopbaan werkten.
Merle Haggard komt in beeld
Een van die muzikanten was Merle Haggard. Nadat hij in 1960 uit San Quentin was teruggekeerd, werkte hij in de clubs van Bakersfield. Hij beschikte over een rauw muzikaal talent dat nog verder vorm moest krijgen binnen de discipline van professioneel optreden en opnemen.
Bonnie zag hem optreden, moedigde hem aan en behoorde tot de mensen die hielpen om zijn talent te verbinden met de lokale opnamewereld. Hun relatie kreeg daardoor eerst ook een duidelijke muzikale dimensie.
Ze namen samen materiaal op voor Tally Records. “Just Between the Two of Us” werd een regionaal succes en leverde later de titel voor het duetalbum dat Capitol in 1966 onder hun beider namen uitbracht.
De combinatie werkte niet doordat Bonnie uitsluitend als achtergrond voor Merle fungeerde. Haar rustige, stabiele manier van zingen gaf zijn stem juist iets om zich tegen af te zetten. In de duetten bleef ze hoorbaar als een afzonderlijke zangeres. De twee stemmen stonden naast elkaar en vormden juist door dat contrast een muzikaal geheel.
In 1965 trouwden Bonnie en Merle, nadat Haggards eerste huwelijk was geëindigd. Daarmee kwamen opnieuw muziek en gezinsleven nauw met elkaar in aanraking. Merle bracht vier kinderen uit zijn eerste huwelijk mee. Bonnie had haar twee zoons en inmiddels jarenlange ervaring met het combineren van een huishouden, kinderen en een muziekleven waarin optredens mensen voortdurend naar clubs en de weg trokken.
Hun huwelijk werd daardoor niet alleen een persoonlijke verbintenis. Het vormde in de praktijk ook een eenheid waarin gezin, optreden, reizen en carrière steeds moeilijker van elkaar los te zien waren.
Bonnie’s plaats bij de Strangers
Bonnie sloot zich als vaste zangeres aan bij de Strangers. Haar rol draaide sterk om harmonie. Op het podium stond ze dicht genoeg bij de centrale zanglijn om die te versterken, maar zonder voortdurend zelf het middelpunt op te eisen.
Harmoniezang vraagt om nauwkeurigheid. De zanger moet een eigen toonhoogte en karakter behouden, terwijl de partij tegelijkertijd in dienst staat van de hoofdstem waarvoor het publiek in eerste instantie is gekomen. Juist daardoor kan een goede harmonie bijna vanzelfsprekend klinken, terwijl er achter die schijnbare eenvoud veel controle zit.
Die muzikale positie weerspiegelde in zekere zin ook de plaats die Bonnie binnen het huishouden innam. Merle Haggards carrière groeide snel. Nummers als “The Fugitive”, “Branded Man”, “Sing Me Back Home” en “Mama Tried”, gevolgd door andere platen, maakten hem tot een van de bepalende schrijvers en zangers van zijn generatie.
Met dat succes nam ook de druk rond zijn carrière toe. Er moest worden gereisd en opgetreden, terwijl thuis kinderen uit eerdere relaties deel uitmaakten van het dagelijks leven. Muziek was niet langer alleen iets dat ‘s avonds in een club gebeurde. De eisen van een groeiende carrière konden vrijwel ieder onderdeel van het gezinsleven raken.
In die omstandigheden werd Bonnie’s eigen solowerk steeds beperkter. Haggard zou later erkennen wat die keuze voor haar betekende: volgens zijn beschrijving had ze de fakkel van haar eigen carrière lager gehouden om die van hem brandend te houden.
Die formulering benadrukt haar steun, maar laat tegelijkertijd zien welke carrière binnen het gezin de meeste ruimte kreeg. Bonnie’s bijdrage bestond daardoor niet uitsluitend uit wat op platen en podia hoorbaar was. Een deel ervan lag in het praktische werk dat ervoor zorgde dat een intensief muzikaal bestaan überhaupt kon blijven functioneren.
