Mikhail schoof zijn bord geïrriteerd weg. Op de bodem lag een klein hoopje pasta, nauwelijks bestrooid met goedkope geraspte kaas.
De aanblik van zo’n avondmaal vervulde hem met een groeiend gevoel van onrechtvaardigheid. Hij had de hele dag hard gewerkt op de bouwplaats en bij thuiskomst stond er een maaltijd voor hem klaar die hij als vrijwel leeg beschouwde.
‘Walu, er is iets wat ik niet begrijp. Waar is het gerecht zelf?’ vroeg hij, terwijl hij probeerde kalm te blijven, hoewel de spanning duidelijk in zijn stem te horen was. ‘Waar is het vlees? Waar is de saus, tenminste? Ik ben een volwassen man en ik heb kracht nodig, geen waardeloos eten.’
Valentina draaide zich niet eens om. Ze stond koppig bij de gootsteen een oude koekenpan te schrobben. Haar rug, bedekt met een zelfgemaakte badjas, leek op een stenen muur waar noch smeekbeden noch klachten doorheen konden dringen.
‘Het eten is in de winkel, Misha,’ antwoordde ze droogjes. ‘Het staat in de schappen, vers en verpakt. Je kunt het zelf uitkiezen, betalen en klaarmaken. We moeten tenslotte allemaal een maand lang op onszelf wonen. Het was jouw idee.’
Een apart fonds voor een belangrijker doel.
Mikhail verstijfde, niet wetend hoe hij moest reageren.
Hij herinnerde zich een gesprek van een paar weken eerder. Hij had zijn vrouw verteld dat hij voortaan het grootste deel van zijn salaris in een privéspaarrekening zou storten.
Hij wilde zijn auto echt graag vervangen.
Hun buurman Sergei had het afgelopen jaar twee nieuwere auto’s gekocht. Mikhail begon zich in vergelijking minderwaardig te voelen, ook al reed hij zelf in een twee jaar oude, in het buitenland gemaakte auto.
‘Ik spaar voor iets belangrijks, Walu!’ riep hij uit, terwijl hij van tafel opstond.
De stoel kraakte onaangenaam op het linoleum.
« We hebben een bepaalde status nodig. Mensen moeten zien dat het goed met ons gaat. En jullie maken je druk om een stukje varkensvlees. »
Valentina draaide zich uiteindelijk om.
« Mensen merken als eerste op dat Romek uit zijn jas van vorig jaar is gegroeid. De mouwen zijn te kort en de stof zit te strak rond zijn schouders. Maar dat kan jou niet schelen. Wat voor jou belangrijker is, is wat Sergey van de leren bekleding in je nieuwe auto vindt. »
In de enige kamer, die zowel als slaapkamer als kinderkamer diende, roerde Romek zich. De jongen zat aan een klein tafeltje zijn huiswerk te maken en probeerde zijn ouders niet te storen.
Mikhail keek naar zijn zoon en voelde even een steek van schuld. Maar hij overtuigde zichzelf er meteen van dat de nieuwe auto ook het hele gezin van dienst zou zijn.
‘Status is een investering!’ riep hij uit, terwijl hij zijn jas pakte. ‘Ik koop mijn eigen eten wel, want de vrouw des huizes is vergeten haar man te eten te geven.’
Hij vertrok en sloeg de deur met een harde klap dicht.
Winkelen met geld dat eigenlijk bestemd was voor een auto.
Het trappenhuis rook naar vocht. Mikhail ging de trap af en liep naar de dichtstbijzijnde supermarkt.
Hij voegde een paar kant-en-klare maaltijden en diepvriesproducten aan zijn winkelmandje toe. Bij elk artikel raakte hij steeds meer geïrriteerd, omdat hij geld uitgaf dat eigenlijk voor zijn spaarpot bedoeld was.
Toen hij terugkwam, trof hij Valentina in de kamer aan. Ze zat op de slaapbank, die ‘s nachts als bed diende, en bekeek aandachtig een glanzende catalogus.
Op de cover waren de blauwe zee, het witte zand en palmbomen die over het strand heen hingen te zien.
‘Wat is dit?’ vroeg hij, terwijl hij de zak met eten op tafel gooide. ‘Droom je nu weer van iets wat we ons niet kunnen veroorloven?’
Valentina keek hem kalm aan.
« Waarom zouden we het ons niet kunnen veroorloven? Ik heb alles al uitgerekend. Tijdens de herfstvakantie ga ik met Roma naar de kust. De reis is al geboekt. »
Mikhail voelde zijn keel droog worden. Hij ging op een krukje zitten en keek lange tijd naar zijn vrouw.
« Voor welk geld? Je zei toch dat we niets hadden? »
Valentina spaarde geld voor haar zoon.
‘We hebben jouw geld niet, Misha,’ antwoordde ze. ‘Ik heb het mijne nog.’
Ze legde uit dat ze het hele jaar door extra werk aannam, ‘s nachts vertaalde, en dat al het extra geld dat ze verdiende, werd gespaard voor de vakantie van haar zoon.
Roma had de zee nog nooit gezien. Valentina besloot dat ze die dit jaar eindelijk zou gaan zien.
‘En ik dan?’ flapte Mikhail eruit voordat hij er goed over na kon denken. ‘Moet ik hier alleen blijven terwijl jij op het strand ligt te relaxen?’
Valentina haalde haar schouders op.
Haar gebaar was zo onverschillig dat de man zich ongemakkelijk voelde. Ze deed alsof hij niet haar echtgenoot was, maar een willekeurige huisgenoot.
